Voor deze achtertuin in Haarlem ontwierp ik een rustige, organische tuin waarin de bestaande treurboom het hart van de tuin vormt. Ronde vormen, natuurlijke materialen en een gelaagde, biodiverse beplanting zorgen voor een ontspannen sfeer. De ruimtelijke indeling is zo ontworpen dat binnen en buiten vanzelf in elkaar overlopen.
Een natuurlijke flow vanuit de woning
Bij deze achtertuin in Haarlem was het creëren van een natuurlijke flow vanuit de woning een belangrijk uitgangspunt. De toegang tot de tuin bevindt zich rechts in de hoek van de woning en juist daardoor was het belangrijk om de zichtlijn vanaf binnen vrij te houden. Met de komst van een grote schuifpui moest de tuin uitnodigen om naar buiten te lopen: deuren open en je loopt als vanzelf de tuin in. Geen obstakels, maar een logische route die je blik en beweging door de tuin leidt.
Ook in de winter moest die verbinding blijven bestaan. Vanaf de eettafel binnen moest er niet alleen naar een lege tuin worden gekeken, maar moest er ook buiten het groeiseizoen een aantrekkelijk tuinbeeld aanwezig zijn. Daarom vormt de ruimtelijke indeling de basis van het ontwerp. De organische lijnen, de volwassen boom en de groenstructuur zorgen ervoor dat de tuin vanuit verschillende plekken interessant blijft.
Ontwerpen rondom een karakteristieke treurboom
De volwassen treurboom is zonder twijfel de blikvanger van deze tuin. De boom stond er al en moest behouden blijven. Tegelijkertijd zorgt de grote kroon op de zuidligging voor behoorlijk wat schaduw.
In plaats van de schaduw als beperking te zien, heb ik de boom juist als het hart van het ontwerp gebruikt. De verschillende functies zijn er als het ware omheen gevormd. Onder en rondom de boom is ruimte voor een eetterras voor zes personen, terwijl aan de andere zijde van de tuin een comfortabele plek voor een grote loungebank is voorzien.
De organische lijnen versterken de natuurlijke uitstraling van de boom. Er zijn geen harde, rechte vakken, maar vloeiende borders en open ruimtes die in elkaar overlopen. Hierdoor voelt de tuin groter en vanzelfsprekender aan.
Het lichte Castle-grind vormt samen met de grote keramische staptegels van MBI Geoceramica Brescia Beige een rustige basis. De staptegels vormen een praktische route door de tuin, terwijl het grind de verschillende ruimtes visueel met elkaar verbindt.
Een gelaagd beplantingsspel van licht, donker en groen
Als ecologisch tuinontwerper en beplantingsspecialist vind ik het belangrijk dat beplanting niet alleen mooi is, maar ook iets toevoegt aan de natuur. In deze tuin heb ik daarom gezocht naar een combinatie van ruimtelijke rust, sterke bladvormen en ecologische waarde.
Door de aanwezige schaduw speelt blad hier een belangrijke rol. Niet iedere plant hoeft uitbundig te bloeien om interessant te zijn. Juist verschillende bladvormen, structuren en tinten zorgen voor diepte en spanning.
Ik ben zelf gek op donker blad. Planten zoals Acer palmatum ‘Atropurpureum’, Actaea racemosa ‘Atropurpurea’, Heuchera micrantha ‘Palace Purple’ en Sambucus nigra ‘Black Lace’ geven donkere accenten in de beplanting. Tegenover deze donkere tinten komt lichter groen extra mooi naar voren. Zo ontstaan verschillende lagen in de tuin zonder dat het geheel onrustig wordt.
De rustige, bijna Wabi-Sabi-achtige sfeer ontstaat daardoor niet alleen door de vormgeving, maar vooral door de combinatie van groen, natuurlijke materialen, imperfectie en de seizoenen.
Biodiversiteit als vanzelfsprekend onderdeel
Naast het beeld is ook het natuurleven een belangrijk onderdeel van het ontwerp. Ik werk graag met een bloeiboog die zich over de seizoenen uitstrekt, zodat er gedurende een groot deel van het jaar voedsel beschikbaar is voor insecten.
In deze tuin is gekozen voor een mix van inheemse soorten en sterke cultivars. Onder andere Daphne mezereum, Knautia arvensis, Stachys officinalis ‘Hummelo’, Sedum telephium ‘Stardust’, Veronicastrum virginicum ‘Fascination’, Verbena bonariensis, Geranium ‘Orion’, Salvia nemorosa ‘Mainacht’ en Agastache ‘Blue Fortune’ zorgen voor bloei en voedsel voor insecten.
Zo ontstaat een tuin die niet alleen prettig is om naar te kijken, maar waarin ook bijen, vlinders en andere dieren hun plek vinden.
Toekomstgericht ontwerpen met oog voor budget
Een tuin hoeft niet in één keer helemaal af te zijn. Zeker wanneer het budget een rol speelt, vind ik het belangrijk om verder te kijken dan alleen de eerste aanleg.
Voor deze tuin is daarom eerst een sterke ruimtelijke basis ontworpen. De organische borders, de routing, de terrassen en de materialisatie vormen samen een stevig fundament. Elementen die meer investering vragen, zoals de definitieve grote loungebank en de vijver, zijn al meegenomen in het ontwerp en kunnen op een later moment worden gerealiseerd.
Zo groeit de tuin stap voor stap mee met de bewoners én met de beschikbare ruimte in het budget.
